ZWEMMEN EN GEZONDHEID
In dit hoofdstuk staan goede redenen om te gaan zwemmen; hieronder nog wat meer uiteenlopende informatie:
Sporten doe je voor je plezier, voor de competitie of voor je gezondheid. Mijn idee is dat Je het in de eerste plaats voor je plezier moet doen, alleen dan hou je het jaren vol. Plezier vind je in het sporten op zichzelf, in de contacten met andere sporters en in het je goed voelen (een betere conditie).
De effecten van regelmatige sportbeoefening op de gezondheid zijn velerlei. Zonder al te diep op de achtergronden in te gaan, noem ik de belangrijkste. Ook wil ik aangeven hoeveel sportbeoefening minimaal nodig is om deze effecten te bereiken. Allereerst moet gezegd worden, dat niet alle sporten gunstig zijn. Met krachtsporten worden de hieronder genoemde resultaten niet gehaald, alleen met bewegingssporten.
Regelmatig sporten verlaagt niet alleen het risico van een hartinfarct (tot wel 50%!), maar vermindert ook de kans op verhoogde bloeddruk, beroerte, suikerziekte, vetzucht, depressie en kalkgebrek. Ondanks deze bewezen effecten wordt slechts door een minderheid van de bevolking op een voldoende niveau gesport. Aanbevolen wordt drie tot vijf trainingen per week, waarbij de hartfrequentie gedurende 15-60 minuten submaximaal is, dat wil zeggen 60-90% van de maximale hartslag. Als vuistregel geldt, dat iemands maximale hartslag gelijk is aan 220 minus zijn leeftijd. Iemand van 40 jaar zou dan een maximale hartslag hebben van 180/minuut. De maximale hartslag is niet alleen afhankelijk van leeftijd, maar ook van aanleg. Sporttesten worden gebruikt om iemands maximale hartslag vast te stellen. Men moet daarbij in het achterhoofd houden, dat bij hardlopen en fietsen de hartslag ± 12 slagen per minuut hoger wordt dan bij zwemmen.
Misschien wel het opvallendste gevolg van regelmatig sporten is een daling van de polsslag in rust. Goed getrainde atleten hebben vaak een pols van 40-50 per minuut. Naarmate men beter getraind is kan men een hogere hartslag langer volhouden, dus een hogere inspanning langer volhouden. Door training wordt de maximale hartslag niet hoger. Wat wel bereikt wordt is dat bij de maximale hartslag meer gepresteerd wordt. Voor zwemmers betekent dit dat bij gelijkblijvende techniek de maximale snelheid hoger is.
De moraal van dit verhaal is dat je in de eerste plaats zwemt voor je plezier. Voor een meetbaar effect op gezondheid moet je vaak genoeg (3-5x per week), lang genoeg (15-60 minuten) en intensief genoeg (hartslag 60-90% van maximaal) sporten. Elke bewegingssport waarmee dit bereikt wordt is goed. Niet alleen zwemmen, maar ook elke dag op de fiets naar het werk.
By the way: regelmatig sporten is één ding, stoppen met roken is misschien wel nog belangrijker.
Voor personen die zeer intensief sporten, en/of die ouder zijn dan 40 jaar, zeker wanneer ze na een periode van jaren inactiviteit weer met sporten willen beginnen, is een sportgeneeskundig onderzoek te overwegen. Hierover kunt u informatie krijgen bij de Sport Medische Advisering Midden-Rivierengebied.
M van Berkel, internist, 3 juni 1996